Start Wiadomości Symbole wielkanocne

Symbole wielkanocne

1265
0

Symbole wielkanocne, m.in. zajączki, jajka, pisklęta i baranek budują całą tradycję oraz obyczaje w Polsce. To one określają, jak święta mają wyglądać. Ale czy wiemy, jakie mają one znaczenie? 

Baranek

To jeden z symboli świąt Wielkiej To metafora Chrystusa, przypominająca jego czystość, łagodność i posłuszeństwo. To właśnie jako pierwszego chrześcijanie przedstawiali na rzeźbach i malowidłach Chrystusa, jako baranka, czyli zwierzęcia Jemu poświęconemu. Utarło się to w kulturze i pozostało do dzisiaj ważnym symbolem. Oznacza on także krwawą ofiarę, która zbliża ludzi do Boga. Dawniej barany były składane w ofierze przez Fenicjan, Rzymian i Greków, którzy w ten sposób chcieli przywołać siły witalne. Stąd stwierdzenie, że baranek jest symbolem cierpliwości – z pokorą znosił strzyżenie i śmierć. Co ciekawe, pełnił on kiedyś funkcję mediatora między światem ludzi a strefą sacrum. Jest także atrybutem św. Jana Chrzciciela, św. Franciszka z Asyżu oraz św. Agnieszki. Dziś, jest nieodłączonym elementem świąt Wielkiej Nocy, zazwyczaj przedstawiany z czerwoną chorągiewką. Jest obowiązkową częścią każdej chrześcijańskiej święconki.

Zajączek

Obecnie zajączek jest niedołączonym elementem obchodów Wielkanocy. To właśnie zajączek przynosi dzieciom drobne upominki, chowając je, które następnie najmłodsi muszą odnaleźć. Jednak dawniej nie był on kojarzony zbyt pozytywnie. Dawniej, uznawany był za zwierzę lunarne, kojarzone z księżycem i nocą. Ludzie traktowali zające jak przysłowiowe czarne koty. W Polsce natomiast przez długie lata panowało przekonanie, że jest symbolem płodności, witalności, ale także zbereźności. Nie wiadomo jednak, gdzie znajduje się źródło tej symboliki, którą wszyscy znamy. Pojawia się jedynie informacja, że pierwsze obrazy zająców w towarzystwie kolorowych jajek można znaleźć na kartkach sprzed kilku wieków. Motywy dekoracyjne tych kartek nie zawsze były religijne, często czerpały elementy z otaczającej przyrody. Później do tych symboli dołączono lub je zastąpiono elementami bardziej teologicznymi. Dziś bogactwo symboli przedstawianych na wielkanocnych pocztówkach jest jeszcze większe i obejmuje elementy bardziej związane z interpretacją, wyrażającą radość ze zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią.

Jajko 

Podczas niedzielnego śniadania, rodzina dzieli się poświęconym jajkiem. Jest to tradycja tak samo ważna, jak dzielenie się opłatkiem w Boże Narodzenie. Ponadto, jest głównym składnikiem wielu wielkanocnych potraw lub też niezależnym daniem, np. jajka faszerowane. W dawnych wierzeniach, jajko miało wymiar magiczny – chronił przed złymi mocami. Noszono je w specjalnych pojemnikach, by zapewnić sobie pomyślność i powodzenie. Jajko było również mocno związane z kultem solarnym. Jednak przed wszystkim to symbol odradzającego się i nowego życia. Te dwa znaczenia ze sobą współistnieją. Święta Wielkanocne pokrywają się z czasem równonocy wiosennej, kiedy światło zwycięża nad ciemnością, a Chrystus, czyli życie – nad śmiercią.

Chrzan

Można go jeść w ciągu roku i smakuje równie dobrze jak w święta, to jednak najbardziej kojarzy się z wielkanocnym stołem. Pasuje zarówno do mięs, jak i jajka. Zgodnie z tradycją chrzan symbolizuje gąbki namoczone octem, którymi przemywano rany ukrzyżowanego Chrystusa. Na pamiątkę tego wydarzenia chrzan pojawia się na naszych stołach.

Sól

To życiodajny minerał. Największą zaletą soli jest to, że chroni mięso przed zepsuciem. Poświęcona w Wielką Sobotę ma ustrzec przed złem i zepsuciem nasze dusze. To również symbol wielkanocnego oczyszczenia.

Chleb

To podstawowy pokarm, który dla chrześcijan jest najważniejszym symbolem, symbolizującym ciało Chrystusa (dawniej jego miejsce zajmowała pascha). Gwarantuje pomyślność i dobrobyt.